27 Mart 2017 Pazartesi

#sosyolugat2- Norm& Değer

Sosyolojiye biraz ilgisi olan her insanın ilk on içerisinde sayabileceği kavramlardan ikisi olan norm ve değer, genellikle kardeş kavramlar şeklinde ele alınıyor. Bu nedenle ben de ikisine ortak paydada yer vermek istedim.

Daha önce hiç kulak aşinalığı olmamış birisi için afilli sayılabilecek bir isme sahip olan norm, en en yalıtılmış şekliyle ifade etmek gerekirse toplum içerisindeki bireylerin uymaları yönünde bir beklenti oluşturan bir takım kuralları ifade etmektedir. Burada kural kelimesi genel anlamda da fazlasıyla kullanılıyor olmasına rağmen, resmiyete bağlı ya da 'astığım astık' bir pozisyonu ifade etmez. Daha çok belirli davranış örüntülerine ya da ortak davranışlara yönelik bir beklenti içerisinde olmak gibi anlamlar barındırır. Yani birgün birisi çıkmış da 'bunlar senin normların, iyi ezberle, hayata böyle bakacaksın' dememiş. O halde normların öğrenim sürecinin de toplumsallaşma bağlamında gerçekleşeceğini söylemek yanlış olmayacaktır. 
Evet, normların beklenti içerdiği bir gerçek fakat bu durumun doğruluk derecesi her daim aynı seviyede olmayabilir. Bazen doğru olarak nitelendirilen davranış ile normatif olarak nitelendirilen davranış arasında farklılıkların oluşması da bu yüzden. Hatta bu durum, normlar açısından değerlendirilen davranışın bir anlamda sapkın sayılmasına da yol açabilir. Aslında buradaki ortak fikir, normların toplumsal düzen ile tamamen paralel ilerleyeceği yönündedir. O halde normlar, sadece bir birey tarafından değil toplumsal etkileşim yoluyla kendisini ortaya koymaktadır diyerek lafı daha fazla aynı yörüngede dolandırmak istemiyorum. 😏

Gelelim değer kavramına.. Sosyoloji dünyasında bu biraz sınırları geniş bir kavram aslında. Bu nedenle çok yalın seviyeden birşeyler yazmaya çalışıyorum ki boğulmayalım(!) Klasik bir biçimde değer, insanların olması gereken hakkında duydukları bir inancı ifade etmektedir. İnsanlar toplumsal hayat içerisindeki başat roller ışığında başkalarının sahip olduğu tutum ya da davranışlara çeşitli değerler yükleyerek toplumsallaşma sürecinin bir parçası olurlar. Yani farklı değerlere sahip bir toplumun farklı bir toplumsallaşma süreci olacağını da söyleyebilirim. 
Diğer yandan normal şartlar altında toplumların çeşitli tutumlara karşı sergilediği hoşgörü dolu tavrı, söz konusu değerler olduğunda daha fazla tutarlılık ve homojenlik barındıran bir karaktere bürünmektedir. Çünkü değer kavramının beraberinde iyi- kötü veya iyi- doğru ikilemlerini getirmesi, hem toplumsal düzenin hem de toplumsal çatışmanın kaynağında yer almaktadır. 

Norm- değer 'yoldaşlığı' nın bilinen en büyük nedeni ise, tabiki de kültürü oluşturma ve yansıtabilme yönündeki katkılarıdır..
Tepkiler:

2 yorum:

  1. Ne norm ne de değer karman çorban bu kavramlar ülkede,sonuç : anomali hatta kaos

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Eh, buna da katılmamak elde değil..

      Sil